Βουλγαρία — φορολογικός οδηγός

Γενική εικόνα

Η Βουλγαρία εξετάζεται συχνά σε περιπτώσεις εταιρικής εγκατάστασης εντός ΕΕ, παροχής υπηρεσιών, εμπορικών ροών, nearshoring, holding ή απλής εταιρικής βάσης με χαμηλό λειτουργικό κόστος.

Το ενδιαφέρον της δεν είναι μόνο οι χαμηλοί ονομαστικοί φορολογικοί συντελεστές, αλλά το αν η δομή έχει πραγματική δραστηριότητα, σωστή διοίκηση και συμβατότητα με το ελληνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Σε πρακτικό επίπεδο, η Βουλγαρία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως “μαγική λύση 10%”. Πρέπει να διαβαστεί μαζί με τη φορολογική κατοικία του ιδιοκτήτη, τη μόνιμη εγκατάσταση, τη διαχείριση της εταιρείας, τις ενδοομιλικές ροές, τον ΦΠΑ και την πραγματική ουσία της δραστηριότητας.

Πότε εξετάζεται συνήθως

• όταν υπάρχει ανάγκη για εταιρική βάση εντός ΕΕ,
• όταν υπάρχει δραστηριότητα παροχής υπηρεσιών, consulting, IT, e-commerce ή εμπορίου,
• όταν εξετάζεται λειτουργικό κόστος, payroll ή ομάδα σε γειτονική χώρα,
• όταν υπάρχει ανάγκη για διασυνοριακές συναλλαγές Ελλάδας–Βουλγαρίας,
• ή όταν ο επιχειρηματίας θέλει χαμηλό φορολογικό περιβάλλον, αλλά πρέπει να αποφύγει λάθος setup χωρίς substance.

Η τελική αξιολόγηση εξαρτάται από το αν η εταιρεία θα έχει πραγματικό εμπορικό λόγο ύπαρξης στη Βουλγαρία και όχι μόνο από τον φορολογικό συντελεστή.

ΣΑΔΦ με Ελλάδα

Η Βουλγαρία έχει ενεργή Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας με την Ελλάδα.

Νόμος κύρωσης: Ν.2255/1994
ΦΕΚ: 195/1994
Πρωτόκολλο: Ν.2927/2001
Έναρξη εφαρμογής: 01/01/2003

Η ΣΑΔΦ έχει σημασία για ζητήματα φορολογικής κατοικίας, μόνιμης εγκατάστασης, μερισμάτων, τόκων, royalties, αμοιβών υπηρεσιών και γενικότερα για το αν ένα εισόδημα κινδυνεύει να φορολογηθεί διπλά ή να αναχαρακτηριστεί.

Βασικοί φόροι στη Βουλγαρία

Εταιρικός φόρος

Ο εταιρικός φόρος στη Βουλγαρία είναι γενικά 10% επί των φορολογητέων κερδών. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους που η χώρα εμφανίζεται συχνά σε συζητήσεις για εταιρική εγκατάσταση ή μεταφορά δραστηριότητας.

Στην πράξη, όμως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ο συντελεστής. Χρειάζεται να εξεταστεί πού λαμβάνονται οι αποφάσεις, πού βρίσκεται η πραγματική διοίκηση, αν υπάρχει μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα και αν οι συναλλαγές έχουν εμπορική τεκμηρίωση.

Προσωπικός φόρος

Η Βουλγαρία εφαρμόζει γενικά flat προσωπικό φόρο 10%. Αυτό μπορεί να είναι ελκυστικό για φυσικά πρόσωπα, στελέχη ή ιδιοκτήτες, αλλά δεν αρκεί από μόνο του για να λυθεί θέμα φορολογικής κατοικίας.

Για φυσικά πρόσωπα πρέπει να ελεγχθούν η πραγματική κατοικία, οι ημέρες παρουσίας, το κέντρο ζωτικών συμφερόντων, οι οικογενειακοί και οικονομικοί δεσμοί και το αν υπάρχει κίνδυνος η Ελλάδα να συνεχίσει να θεωρεί το πρόσωπο φορολογικό κάτοικο Ελλάδας.

ΦΠΑ

Ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ είναι 20%. Για συναλλαγές εντός ΕΕ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στις ενδοκοινοτικές παραδόσεις και λήψεις, στο reverse charge, στον τόπο παροχής υπηρεσιών και στη σωστή τιμολόγηση.

Παρακρατήσεις φόρου

Στη Βουλγαρία οι παρακρατήσεις πρέπει να εξετάζονται ανά είδος πληρωμής και ανά δικαιούχο. Ενδεικτικά, μερίσματα, τόκοι, royalties, τεχνικές υπηρεσίες, μισθώματα ή management fees μπορεί να χρειάζονται ειδικό έλεγχο, ανάλογα με το αν εφαρμόζεται εσωτερική νομοθεσία, ΣΑΔΦ ή ευρωπαϊκή οδηγία.

Σε cross-border setup με Ελλάδα, οι παρακρατήσεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται μηχανικά. Θέλει έλεγχο beneficial owner, τεκμηρίωση, tax residence certificates και πραγματική οικονομική ουσία.

Capital gains

Τα κεφαλαιακά κέρδη πρέπει να εξετάζονται ανάλογα με το είδος του περιουσιακού στοιχείου, τον πωλητή, τη φορολογική κατοικία και το αν υπάρχει εφαρμογή ΣΑΔΦ ή ειδική απαλλαγή. Σε εταιρικό επίπεδο, η φορολόγηση συνδέεται συνήθως με τη γενική φορολογία κερδών, αλλά τα πραγματικά facts έχουν σημασία.

Άλλα ειδικά σημεία

Πέρα από τους βασικούς συντελεστές, στη Βουλγαρία έχουν σημασία και τα εξής:

• η πραγματική διοίκηση και λήψη αποφάσεων,
• η ύπαρξη γραφείου, προσωπικού ή λειτουργικής παρουσίας,
• οι κανόνες transfer pricing σε συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη,
• οι ενδοκοινοτικές συναλλαγές και ο ΦΠΑ,
• τα θέματα payroll και κοινωνικής ασφάλισης,
• και ο κίνδυνος να θεωρηθεί ότι η βουλγαρική εταιρεία διοικείται πραγματικά από την Ελλάδα.

Substance / local presence

Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχει βουλγαρική εταιρεία, αλλά αν υπάρχει πραγματικός λόγος και πραγματική λειτουργία στη Βουλγαρία.

• Υπάρχει γραφείο ή πραγματική επιχειρησιακή παρουσία;
• Υπάρχει τοπικός director ή διοικητική λειτουργία;
• Πού υπογράφονται οι συμβάσεις και πού λαμβάνονται οι αποφάσεις;
• Πού βρίσκεται η ομάδα, ο εξοπλισμός, το banking και η εμπορική δραστηριότητα;
• Υπάρχει τεκμηρίωση ότι η εταιρεία δεν είναι απλώς “φορολογική πινακίδα”;

Χωρίς ουσία, ένα βουλγαρικό setup μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα ερωτήματα από όσα λύνει.

Τι θέλει προσοχή

• να μη βασιστεί η απόφαση μόνο στο 10% εταιρικό φόρο,
• να μη μένει η πραγματική διοίκηση στην Ελλάδα ενώ η εταιρεία εμφανίζεται στη Βουλγαρία,
• να ελεγχθεί πιθανή μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα,
• να τεκμηριωθούν ενδοομιλικές συναλλαγές και management fees,
• να ελεγχθούν ΦΠΑ, VIES και reverse charge όπου υπάρχουν ενδοκοινοτικές ροές,
• να μην μπερδεύονται εταιρικά κέρδη, μερίσματα, προσωπικές αναλήψεις και προσωπικά έξοδα,
• και να εξεταστεί η προσωπική φορολογική κατοικία του ιδιοκτήτη χωριστά από τη φορολογία της εταιρείας.

Πρακτική εικόνα

Η Βουλγαρία μπορεί να είναι χρήσιμη σε συγκεκριμένα επιχειρηματικά σενάρια: γειτονική αγορά, χαμηλότερο κόστος, προσωπικό, εμπορική δραστηριότητα, λειτουργική παρουσία ή ευρωπαϊκή εταιρική βάση. Όμως δεν είναι σωστό να αντιμετωπίζεται ως απλή λύση φορολογικής μείωσης.

Για ένα ελληνικό ή διασυνοριακό case, η σωστή αξιολόγηση πρέπει να ξεκινά από το πραγματικό operating model: πού δουλεύει η ομάδα, πού βρίσκονται πελάτες και προμηθευτές, πού διοικείται η εταιρεία, πώς τιμολογούνται οι υπηρεσίες, πού φορολογείται ο ιδιοκτήτης και αν η δομή μπορεί να σταθεί σε έλεγχο.

Θέλεις να το δούμε πάνω στο δικό σου case;

Στείλε μας λίγες γραμμές για τη δραστηριότητα, τη χώρα, το μοντέλο τιμολόγησης και το τι προσπαθείς να πετύχεις. Θα σου απαντήσουμε με την κατάλληλη επόμενη κίνηση.